Join us
Desk | Wardha
धूम्रपानाच्या व्यसनापासून मुक्त होण्यासाठी अनेक जण निकोटीन गमचा आधार घेतात. मात्र, सिगारेट सोडण्याच्या प्रयत्नात वापरला जाणारा निकोटीन गमच काही जणांसाठी नव्या व्यसनाचे कारण ठरू शकतो, अशी चिंता व्यक्त होत आहे. सिगारेटमधून शरीरात जाणाऱ्या निकोटिनऐवजी निकोटीन गमच्या माध्यमातून निकोटिन घेण्याची सवय कायम राहिल्यास व्यसनमुक्तीचा उद्देशच धोक्यात येऊ शकतो. निकोटीन गमचा वापर प्रामुख्याने सिगारेटची इच्छा कमी करण्यासाठी आणि धूम्रपान अचानक बंद केल्यानंतर जाणवणारी निकोटिनची कमतरता नियंत्रित करण्यासाठी केला जातो. डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार आणि योग्य पद्धतीने वापरल्यास तो धूम्रपान सोडण्याच्या प्रक्रियेत मदत करू शकतो. मात्र, त्याचा दीर्घकाळ किंवा चुकीच्या पद्धतीने वापर केल्यास निकोटिनचे सेवन सुरूच राहते. वर्ध्यातील या वृत्तानुसार, एका निकोटीन च्युइंगममध्ये सुमारे चार सिगारेटइतका निकोटिनचा डोस असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. त्यामुळे सिगारेट सोडण्यासाठी निकोटीन गमचा वापर करणाऱ्या व्यक्तींनी त्याचे प्रमाण आणि कालावधी याबाबत विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे. निकोटीनचे शरीरावर होणारे परिणाम लक्षात घेता, स्वतःहून सतत निकोटीन गम चघळत राहणे योग्य नाही. सिगारेट सोडल्यानंतर निकोटीन गमची गरज का भासते? सिगारेट ओढण्याची सवय लागलेल्या व्यक्तीच्या शरीराला निकोटिनची सवय झालेली असते. अचानक धूम्रपान बंद केल्यानंतर अस्वस्थता, चिडचिड, लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण किंवा पुन्हा सिगारेट ओढण्याची तीव्र इच्छा निर्माण होऊ शकते. अशावेळी निकोटीन रिप्लेसमेंट थेरपीचा वापर केला जातो.
निकोटीन गम हा त्याचाच एक पर्याय आहे. मात्र, सिगारेटऐवजी गममधून निकोटिन मिळत राहिल्याने काही व्यक्तींना त्याची सवय लागू शकते. त्यामुळे निकोटीन गम हा कायमस्वरूपी पर्याय नसून, धूम्रपान पूर्णपणे सोडण्याच्या नियोजित प्रक्रियेचा भाग म्हणूनच वापरणे महत्त्वाचे आहे. निकोटीन गम म्हणजे नेमके काय? निकोटीन गम हा साधा च्युइंगम नसून त्यामध्ये नियंत्रित प्रमाणात निकोटिन असते. गम चघळताना निकोटिन तोंडाच्या आतील भागातून शरीरात शोषले जाते. त्यामुळे सिगारेट ओढण्याची इच्छा कमी करण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, त्याचा वापर करताना डॉक्टरांचे मार्गदर्शन आणि योग्य डोस महत्त्वाचा ठरतो. तज्ज्ञांच्या मते, सिगारेट सोडणे हा अंतिम उद्देश असला पाहिजे; निकोटीन गमची सवय लावून घेणे हा त्याचा पर्याय नाही. त्यामुळे धूम्रपान सोडण्यासाठी निकोटीन गम वापरणाऱ्यांनी स्वतःहून डोस वाढवू नये आणि दीर्घकाळ वापर सुरू ठेवण्यापूर्वी वैद्यकीय सल्ला घ्यावा. सिगारेटचे व्यसन सोडण्यासाठी वापरले जाणारे कोणतेही साधन योग्य पद्धतीने वापरले तरच त्याचा फायदा होतो. त्यामुळे ‘सिगारेट सुटली, पण निकोटिनची सवय कायम राहिली’ अशी परिस्थिती निर्माण होऊ नये, यासाठी जागरूकता आणि तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे.
