Join us
Desk | Mumbai
धरणांत पाणी मुबलक, तरी मुंबईकरांना जपूनच वापरावे लागणार; २०२९ पर्यंत नव्या जलस्रोतांची प्रतीक्षा यंदाच्या पावसाळ्यात राज्यातील धरणांमध्ये समाधानकारक पाणीसाठा झाला असला, तरी मुंबईकरांसमोरील पाणीप्रश्न पूर्णपणे सुटलेला नाही. मुंबईला पाणीपुरवठा करणाऱ्या धरणांपैकी तब्बल ९८ टक्क्यांपेक्षा अधिक धरणे भरली आहेत. मात्र, पावसाचा असमान पॅटर्न आणि पुढील मोसमासाठी पुरेशा पाण्याचे नियोजन यामुळे मुंबईकरांना यापुढेही पाणी जपून वापरण्याचे आवाहन करावे लागणार आहे. नव्या जलस्रोतांवरील प्रकल्प पूर्ण होईपर्यंत ही परिस्थिती कायम राहण्याची शक्यता आहे.
यंदाच्या मोसमात पावसाने सुरुवातीला चांगली हजेरी लावली असली, तरी त्यानंतर पावसाचा जोर कमी झाला. विशेषतः जुलै महिन्यात झालेल्या पावसानंतर पुन्हा पावसाने काही काळ विश्रांती घेतली. त्यामुळे धरणांमधील पाणीसाठ्यात चढ-उतार पाहायला मिळाला. मुंबईची पाण्याची गरज भागविण्यासाठी उपलब्ध असलेला साठा मोठा असला, तरी वर्षभराचा विचार करता पाण्याचे काटेकोर नियोजन करणे आवश्यक आहे. मुंबईला दररोज मोठ्या प्रमाणात पाण्याची गरज असते. सध्या मुंबईची दररोजची पाण्याची गरज सुमारे ४,६०० दशलक्ष लिटर आहे. मात्र प्रत्यक्षात सुमारे ४,१०० दशलक्ष लिटर पाण्याचा पुरवठा होतो. त्यामुळे दररोज जवळपास ५०० दशलक्ष लिटर पाण्याची तूट निर्माण होते. गारगाई आणि समुद्राचे पाणी गोडे करण्याच्या प्रकल्पांमधून ही तूट भरून काढण्याचा प्रयत्न आहे. यापैकी गारगाई प्रकल्पातून सुमारे ४४० दशलक्ष लिटर, तर मनोरी प्रकल्पाच्या पहिल्या टप्प्यात सुमारे २०० दशलक्ष लिटर पाणी उपलब्ध होण्याची अपेक्षा आहे. मात्र या प्रकल्पांचा लाभ तातडीने मिळणार नसून त्यासाठी आणखी काही वर्षे प्रतीक्षा करावी लागणार आहे. नव्या जलस्रोतांमधून अतिरिक्त पाणी उपलब्ध होण्याचे नियोजन २०२९ पर्यंत करण्यात आले आहे. दरम्यान, एप्रिल महिन्यापासून मुंबईच्या पाणीपुरवठ्यात २० टक्के कपात करण्यात आली होती. यंदा धरणांमध्ये ९८ टक्क्यांहून अधिक पाणीसाठा असला तरी, पावसाच्या अनिश्चिततेमुळे भविष्यातील पाणीपुरवठ्याचे नियोजन महत्त्वाचे ठरणार आहे. केवळ धरणे भरली आहेत म्हणून वर्षभर पाण्याची चिंता संपत नाही, हे यंदाच्या परिस्थितीतून स्पष्ट झाले आहे. मुंबई महापालिकेसमोर पाण्याची गळती रोखणे, उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे आणि नव्या जलस्रोतांचे प्रकल्प वेळेत पूर्ण करणे ही मोठी आव्हाने आहेत. त्यामुळे धरणांमध्ये मुबलक पाणी असले तरी मुंबईकरांनी पाण्याचा वापर जपूनच करणे आवश्यक आहे. नव्या प्रकल्पांमधून अतिरिक्त पाणी उपलब्ध होईपर्यंत पाणी बचतीलाच सर्वाधिक महत्त्व राहणार आहे.
