Desk | Bhandara
पावसाळा संपून हिवाळ्याची चाहूल लागण्याच्या दिवसांत वातावरणात गारवा जाणवायला हवा; मात्र यंदा ऑक्टोबरच्या सुरुवातीलाच भंडारा जिल्ह्यात उन्हाचा चटका वाढला आहे. दिवसेंदिवस तापमानात वाढ होत असून पारा तब्बल ३८ अंश सेल्सिअसच्या आसपास पोहोचल्याने नागरिक अक्षरशः घामाघूम होत आहेत. सकाळपासूनच जाणवणारी उष्णता दुपारच्या सुमारास अधिक तीव्र होत असून रस्त्यावर व बाजारपेठांमध्ये उन्हाचा परिणाम स्पष्टपणे जाणवत आहे. पावसाळा नुकताच संपला असताना ऑक्टोबर महिन्यात अचानक वाढलेल्या उकाड्यामुळे नागरिकांची दैनंदिन जीवनशैली विस्कळीत झाली आहे. दुपारच्या वेळेत घराबाहेर पडणे अनेकांसाठी त्रासदायक ठरत आहे. कामानिमित्त बाहेर पडणारे नागरिक, शेतकरी, मजूर, विद्यार्थी तसेच ज्येष्ठ नागरिकांना उन्हाचा आणि दमटपणाचा मोठा त्रास सहन करावा लागत आहे. शहरातील मुख्य रस्ते, बाजारपेठा आणि गर्दीच्या भागात दुपारच्या वेळी उन्हापासून बचाव करण्यासाठी नागरिक सावलीचा आधार घेताना दिसत आहेत. शरीरातील पाण्याची कमतरता ठरू शकते धोकादायक वाढत्या उष्णतेमुळे शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी होण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे नागरिकांनी तहान लागण्याची वाट न पाहता नियमितपणे पुरेसे पाणी प्यावे, असा आरोग्य तज्ज्ञांचा सल्ला आहे. उन्हात बाहेर पडताना डोक्यावर टोपी, स्कार्फ किंवा छत्रीचा वापर करावा. शक्य असल्यास दुपारच्या कडक उन्हात अनावश्यक बाहेर जाणे टाळावे. लहान मुले आणि ज्येष्ठ नागरिकांनी अधिक काळजी घेणे आवश्यक आहे. उन्हातून परतल्यानंतर शरीराला लगेच थंडावा मिळण्यासाठी पुरेसे पाणी आणि द्रवपदार्थ घेणे महत्त्वाचे आहे.
ओल्या नारळाचे पाणी, ताक आणि फळांचे ज्यूस यांसारख्या द्रवपदार्थांचे सेवन करण्याचा सल्ला आरोग्य विभागाकडून देण्यात आला आहे. ‘ऑक्टोबर हीट’मागे हवामानातील बदल हवामान तज्ज्ञांच्या मते, मान्सूनच्या परतीनंतर वातावरणातील आर्द्रता काही प्रमाणात टिकून राहते. त्यात आकाश निरभ्र राहिल्यास सूर्याची किरणे थेट जमिनीवर पडतात. वाऱ्याचा वेग कमी असल्यास उष्णता आणि हवेतला दमटपणा वातावरणातच अडकून राहतो. या परिस्थितीमुळे ऑक्टोबर महिन्यात उष्णतेचा अनुभव अधिक तीव्र होतो. याच काळात शहरांमध्ये वाहनांची वाढती संख्या, काँक्रीटची वाढती बांधकामे आणि कमी होत जाणारी हिरवाई यामुळेही स्थानिक पातळीवर उष्णतेचा अनुभव वाढू शकतो. त्यामुळे ऑक्टोबरच्या सुरुवातीलाच जाणवणाऱ्या या कडक उन्हामुळे नागरिकांमध्ये चिंता निर्माण झाली आहे. बाजारपेठांवरही उन्हाचा परिणाम दुपारच्या कडक उन्हामुळे बाजारपेठांमध्येही नागरिकांची गर्दी तुलनेने कमी होताना दिसत आहे. फळविक्रेते, रस्त्यावरील छोटे व्यावसायिक आणि कामगारांना मात्र या उष्णतेचा थेट सामना करावा लागत आहे. शेतकऱ्यांनाही शेतातील कामे करताना वाढलेल्या तापमानाचा त्रास सहन करावा लागत आहे. दरम्यान, आगामी दिवसांत तापमानात आणखी चढ-उतार होण्याची शक्यता असल्याने नागरिकांनी हवामानातील बदलांकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे. ऑक्टोबरमध्येच उन्हाचा पारा वाढल्याने ‘हिवाळ्यापूर्वीच उन्हाळ्याची झळ’ अशी परिस्थिती भंडाऱ्यात निर्माण झाली आहे. नागरिकांनी पुरेसे पाणी पिणे, उन्हापासून संरक्षण करणे आणि आरोग्याची योग्य काळजी घेणे आवश्यक आहे.
