Join us
Desk | Bhandara
भंडारा जिल्ह्यातील तुमसर तालुक्यातील तामसवाडी परिसरातील शेतकऱ्यांवर मोठे आर्थिक संकट ओढवले आहे. रबी हंगामात मोठ्या अपेक्षेने पेरणी केलेल्या जाईवान धान बियाण्यांनी दगा दिल्याचा आरोप शेतकऱ्यांनी केला आहे. चौरस फार्मर प्रोड्युसर कंपनीकडून खरेदी करण्यात आलेले हे बियाणे बोगस असल्याचा गंभीर आरोप करण्यात येत असून, या प्रकरणामुळे अनेक शेतकऱ्यांचे लाखो रुपयांचे नुकसान झाले आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, तामसवाडी येथील शेतकऱ्यांनी रबी हंगामासाठी जाईवान जातीच्या धान बियाण्यांची खरेदी केली होती. अधिक उत्पादन मिळण्याच्या आशेने शेतकऱ्यांनी मोठ्या प्रमाणात या बियाण्यांची पेरणी केली. पेरणीनंतर सुरुवातीच्या टप्प्यात पीक व्यवस्थित वाढताना दिसत होते. त्यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये समाधानाचे वातावरण होते. मात्र, पीक परिपक्व होण्याच्या काळात धक्कादायक वास्तव समोर आले. शेतकऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, पिकाला अपेक्षित प्रमाणात कोंब आले नाहीत. काही ठिकाणी कणसे तयार झाली असली तरी त्यामध्ये दाणेच भरले नाहीत. परिणामी, संपूर्ण शेतात धान उत्पादनाऐवजी केवळ पेंढा शिल्लक राहिला आहे. यामुळे शेतकऱ्यांच्या मेहनतीवर पाणी फिरले असून, उत्पादनाच्या आशेने केलेला संपूर्ण खर्च वाया गेला आहे. या पिकासाठी शेतकऱ्यांनी बियाणे, खते, औषधे, मशागत, मजुरी आणि सिंचन यावर मोठ्या प्रमाणात खर्च केला होता.
मात्र, अपेक्षित उत्पादन न मिळाल्याने त्यांच्यावर आर्थिक संकट कोसळले आहे. आधीच निसर्गाच्या लहरीपणामुळे आणि वाढत्या उत्पादन खर्चामुळे अडचणीत सापडलेल्या शेतकऱ्यांसाठी ही घटना आणखी धक्कादायक ठरली आहे. या प्रकरणी संतप्त शेतकऱ्यांनी संबंधित बियाणे कंपनीविरोधात कारवाई करण्याची मागणी केली आहे. तसेच कृषी विभागाने तातडीने पंचनामे करून झालेल्या नुकसानीचे वस्तुनिष्ठ मूल्यांकन करावे आणि प्रभावित शेतकऱ्यांना योग्य ती नुकसानभरपाई द्यावी, अशी मागणीही करण्यात आली आहे. दरम्यान, शेतकऱ्यांनी कृषी अधिकाऱ्यांकडे लेखी तक्रार दाखल केली असून, बियाण्यांचे नमुने तपासणीसाठी पाठविण्याची मागणी केली आहे. जर बियाणे खरोखरच निकृष्ट किंवा बोगस असल्याचे सिद्ध झाले, तर संबंधित कंपनीवर कठोर कारवाई करण्यात यावी, अशी भूमिका शेतकऱ्यांनी घेतली आहे. कृषी विभागाकडून या प्रकरणाची दखल घेतली जाण्याची शक्यता असून, लवकरच प्रत्यक्ष पाहणी केली जाऊ शकते. मात्र, जोपर्यंत नुकसानभरपाई मिळत नाही, तोपर्यंत शेतकऱ्यांची चिंता कमी होणार नाही. अनेक शेतकऱ्यांनी पीक कर्ज घेऊन शेती केली होती. त्यामुळे उत्पादन हाती न लागल्यास कर्जफेडीचाही प्रश्न गंभीर बनण्याची शक्यता आहे. तामसवाडीतील या घटनेमुळे बियाण्यांच्या गुणवत्तेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. शेतकऱ्यांना दर्जेदार बियाणे उपलब्ध करून देणे आणि बोगस बियाण्यांच्या विक्रीवर प्रभावी नियंत्रण ठेवणे ही प्रशासनाची जबाबदारी असल्याचे मत व्यक्त होत आहे. आता कृषी विभाग या प्रकरणात कोणती भूमिका घेतो आणि शेतकऱ्यांना न्याय कधी मिळतो, याकडे संपूर्ण परिसराचे लक्ष लागले आहे.
