Desk | Pune

तंत्रज्ञानाच्या वाढत्या वापरामुळे लग्न समारंभांच्या आमंत्रण पत्रिकांनीही डिजिटल रूप धारण केले आहे. मात्र, याच डिजिटल सुविधेचा गैरफायदा घेत सायबर गुन्हेगारांनी फसवणुकीचा नवा मार्ग शोधून काढला आहे. डिजिटल लग्नपत्रिकेच्या नावाखाली नागरिकांना लिंक पाठवून त्यांच्या बँक खात्यांवर डल्ला मारण्याचे प्रकार वाढू लागले आहेत. पुण्यात अशाच एका धक्कादायक घटनेत एका व्यावसायिकाची तब्बल 5 लाख रुपयांची ऑनलाइन फसवणूक झाल्याची माहिती समोर आली आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, संबंधित व्यावसायिकाच्या मोबाईलवर एका अनोळखी क्रमांकावरून लग्नाच्या आमंत्रणाचा संदेश आला. संदेशामध्ये “आमच्या लग्नाचे डिजिटल आमंत्रण पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा” असा मजकूर आणि त्यासोबत एक लिंक देण्यात आली होती. ओळखीच्या व्यक्तीकडूनच हे आमंत्रण आले असावे, असा समज करून संबंधित व्यक्तीने ती लिंक उघडली. लिंकवर क्लिक केल्यानंतर मोबाईलमध्ये एक फाईल डाउनलोड झाली. काही वेळातच मोबाईलच्या स्क्रीनवर संशयास्पद हालचाली सुरू झाल्या. त्यानंतर व्यावसायिकाच्या बँक खात्यातून टप्प्याटप्प्याने पैसे वळते करण्यात आले. काही मिनिटांतच त्यांच्या खात्यातून 5 लाख रुपयांची रक्कम गायब झाली.

बँकेकडून व्यवहाराचे संदेश आल्यानंतर हा प्रकार उघडकीस आला. घटनेची माहिती मिळताच संबंधित व्यावसायिकाने तातडीने सायबर पोलीस ठाण्यात धाव घेत तक्रार दाखल केली. प्राथमिक तपासात ही फसवणूक डिजिटल आमंत्रणाच्या माध्यमातून करण्यात आल्याचे स्पष्ट झाले आहे. सायबर गुन्हेगार नागरिकांच्या विश्वासाचा फायदा घेत अशा प्रकारच्या नवीन क्लृप्त्या वापरत असल्याचे तपासात समोर येत आहे. सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, अशा लिंकवर क्लिक केल्यास मोबाईलमध्ये मालवेअर किंवा रिमोट अॅक्सेस अॅप्लिकेशन इंस्टॉल होऊ शकते. त्यामुळे मोबाईलमधील वैयक्तिक माहिती, बँकिंग अॅप्सची माहिती, पासवर्ड आणि ओटीपीसारखी संवेदनशील माहिती हॅकर्सपर्यंत पोहोचू शकते. यानंतर संबंधित व्यक्तीच्या खात्यातील रक्कम परस्पर काढली जाते. दरम्यान, नागरिकांनी कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीकडून आलेल्या डिजिटल लग्नपत्रिका, कुरिअर ट्रॅकिंग लिंक, वीज बिल भरण्याच्या सूचना किंवा केवायसी अपडेटच्या नावाखाली आलेल्या संदेशांबाबत सतर्क राहण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. कोणतीही लिंक उघडण्यापूर्वी ती पाठवणारी व्यक्ती ओळखीची आहे का, याची खात्री करणे आवश्यक आहे. तसेच मोबाईलमध्ये अनोळखी अॅप्स डाउनलोड करणे टाळावे आणि कोणालाही ओटीपी, पिन किंवा बँकेशी संबंधित माहिती देऊ नये, असेही सायबर पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे. डिजिटल व्यवहारांमुळे जीवन अधिक सोयीस्कर झाले असले तरी त्याचबरोबर सायबर गुन्ह्यांचे धोकेही वाढले आहेत. त्यामुळे प्रत्येक नागरिकाने डिजिटल जगात वावरताना अधिक सजग आणि सतर्क राहण्याची गरज आहे. एका चुकीच्या क्लिकमुळे आयुष्यभराची कमाई गमावण्याची वेळ येऊ शकते. त्यामुळे “अनोळखी लिंकवर क्लिक करण्यापूर्वी दहा वेळा विचार करा,” हा संदेश आता काळाची गरज बनला आहे