Join us
Desk | Wardha
महाराष्ट्रात यंदा पावसाळ्याला झालेल्या विलंबामुळे राज्यातील शेतकरी मोठ्या संकटाचा सामना करत आहेत. जून महिना संपत आला तरी अनेक भागांत समाधानकारक पाऊस झालेला नसल्याने शेतीसह पशुपालन व्यवसायावर गंभीर परिणाम होताना दिसत आहे. विशेषतः चारा आणि पाण्याची टंचाई दिवसेंदिवस वाढत असून शेतकऱ्यांच्या चिंतेत मोठी भर पडली आहे. ग्रामीण भागात अनेक ठिकाणी जनावरांसाठी लागणारा हिरवा चारा पूर्णपणे संपला आहे. पावसाअभावी गवताची वाढ झालेली नसल्याने जनावरांना पुरेसा चारा मिळत नाही. परिणामी, शेतकऱ्यांना दूरदूर जाऊन चाऱ्याची व्यवस्था करावी लागत आहे. आधीच आर्थिक अडचणीत असलेल्या शेतकऱ्यांवर त्यामुळे अतिरिक्त खर्चाचा बोजा पडत आहे. दुसरीकडे, विहिरी, बोअरवेल आणि तलावांमधील पाणीसाठाही कमी होत असल्याने जनावरांसाठी पिण्याच्या पाण्याची समस्या अधिक गंभीर बनली आहे. यावर्षी खरीप हंगामातील पेरण्या देखील मोठ्या प्रमाणात लांबल्या आहेत. साधारणपणे जून महिन्यात पेरणीला सुरुवात होते, मात्र पावसाच्या प्रतीक्षेत अनेक शेतकरी अजूनही शेत तयार ठेवून बसले आहेत. कापूस, सोयाबीन, तूर
यांसारख्या प्रमुख पिकांची पेरणी रखडल्यामुळे उत्पादनावर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. वेळेत पेरणी न झाल्यास पिकांची वाढ योग्य प्रकारे होत नाही आणि अंतिम उत्पादनात घट येण्याची शक्यता वाढते. खरीप हंगाम उशिरा सुरू झाल्यास त्याचा परिणाम रब्बी हंगामावरही होणार आहे. गहू, हरभरा यांसारख्या रब्बी पिकांच्या लागवडीचा कालावधी पुढे ढकलला जाऊ शकतो. त्यामुळे संपूर्ण कृषी चक्र विस्कळीत होण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. कृषी तज्ज्ञांच्या मते, पाऊस आणखी काही दिवस लांबल्यास अनेक भागांमध्ये दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण होऊ शकते. शेतकरी संघटनांनी देखील शासनाकडे तातडीच्या मदतीची मागणी केली आहे. ज्या भागांमध्ये पाण्याची तीव्र कमतरता आहे, त्या ठिकाणी टँकरद्वारे पाणीपुरवठा करण्यात यावा, अशी मागणी होत आहे. तसेच जनावरांसाठी चारा छावण्या सुरू करणे, अनुदानित दरात चारा उपलब्ध करून देणे आणि शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत देणे आवश्यक असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे. याशिवाय, हवामानातील अनिश्चितता लक्षात घेऊन पर्यायी पिकांच्या लागवडीसाठी मार्गदर्शन आणि बियाण्यांची उपलब्धता करून देण्याचीही गरज आहे. कृषी विभागाने शेतकऱ्यांशी सतत संपर्क ठेवून योग्य सल्ला दिल्यास नुकसान काही प्रमाणात कमी होऊ शकते. दरम्यान, राज्यातील लाखो शेतकऱ्यांचे लक्ष आता आकाशाकडे लागले आहे. लवकरच चांगला पाऊस झाल्यास परिस्थितीत सुधारणा होऊ शकते. मात्र पावसाचा विलंब कायम राहिला, तर शेती, पशुपालन आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर त्याचे गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे शासनाने तातडीने उपाययोजना करून शेतकऱ्यांना दिलासा देणे ही काळाची गरज बनली आहे.
